Η ανάγκη του ωραίου

Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις, είχε πει κάποτε ο Ουμπέρτο Έκο. Δεν νομίζω πως το πίστεψε ποτέ. Πιο πολύ επιδίωξε και ο ίδιος να δικαιολογήσει μια εσκεμμένη προσπάθεια ατομικής αποξένωσης από την κοινωνία και την καθημερινότητα. Μια πρόφαση βρήκε που θα του δικαιολογούσε αυτήν τη –μικρή έστω- προσπάθεια απομονωτισμού, ενδοσκόπησης, πνευματικής ζύμωσης ή απλά αναζήτησης γαλήνης και σύνθεσης της προσωπικής του αρμονίας. Τον Αύγουστο υπάρχουν σίγουρα ειδήσεις. Είναι ο Αύγουστος, αν πιστέψουμε για λίγο τους συνωμοσιολόγους, η καλύτερη περίοδος να «περάσουν όλα τα μέτρα από τη Βουλή, επειδή ο κόσμος κοιμάται». Ας είναι. Ας αφήσουμε αυτούς να αγρυπνούν και ας αφεθούμε για λίγο, εμπιστευόμενοι την αυθεντία του Έκο. Ακόμα και γνωρίζοντας το –λίγο επιτηδευμένα- συμβολικό περιεχόμενο της φράσης.

Ο Αύγουστος, ειδικά για την Ελλάδα, συμφέρει «να μην έχει ειδήσεις». Είναι η καλύτερη περίοδος να αναζητήσουμε το ωραίο μέσα στην καθημερινότητά μας. Όχι το σκόπιμο, όχι το βιοποριστικό, όχι το αναγκαστικό. Το αναγκαίο ωραίο. Μας περιβάλλει πολύ ασχήμια άλλωστε και χρειαζόμαστε το ωραίο για να βρούμε αυτό το ψυχικό απόθεμα να την αντέξουμε.

Σημειολογία –επιδερμική- μιας αντιπολίτευσης υστερικής

Η συνολική πραγματικότητα αποτελείται από επιμέρους τμήματα, από σημεία, συνδεδεμένα άρρηκτα μεταξύ τους, ακόμα και αν οι δεσμοί συνοχής δεν είναι πάντα ορατοί με την πρώτη ματιά.  Αυτά τα σημεία ιεραρχούνται συνήθως από τα πιο απλά έως τα πιο σύνθετα, με την ιεράρχηση να μην έχει απαραίτητα ποιοτικά χαρακτηριστικά. Δεν έχει τόσο σημασία το «μέγεθος» του σημαίνοντος, όσο το σημαινόμενο του οποίου είναι φορέας. Και είναι πραγματικά ενδιαφέρουσα η, επιδερμική έστω, προσέγγιση διαφόρων συστημάτων με τη μέθοδο της σημειωτικής.

Η Ν.Δ. είναι το κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης και μια παράταξη με μακρά ιστορική διαδρομή, την οποία σέβεται, όπως σπεύδει και η ίδια να «παραδεχτεί». Είναι το κόμμα με το μέγιστο σεβασμό στις θεσμικές διαδικασίες, το κόμμα των αξιών και των αξίων, εκπρόσωπος του κοινωνικού φιλελευθερισμού και της κοινωνικής γαλήνης και εκπέμπει έναν πολιτικό λόγο ευπρεπή, με σεβασμό στον πολίτη, στη δημοκρατία και τη νομιμότητα. Έτσι δηλώνει –με μετριοπάθεια πάντα- και η ίδια σε κάθε ευκαιρία και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να την αμφισβητήσει. Άλλωστε, ζούμε στη χώρα του «ό,τι δηλώσεις είσαι». Στη διαδρομή της ως αντιπολίτευσης του ΣΥΡΙΖΑ η Ν.Δ. έχει αποδείξει πως ό,τι λέει, το εννοεί…

Περί λαϊκισμού και ορθολογισμού στην Ευρώπη

Η ποιότητα ενός πολιτεύματος που θέλει να διεκδικεί το χαρακτηρισμό του δημοκρατικού προκύπτει από διάφορες παραμέτρους. Μεταξύ άλλων, από την ποιότητα και το επίπεδο διαβίωσης που προσφέρει στους κατοίκους της χώρας όπου ασκείται, από το σεβασμό στην άποψη των πολιτών του και από την πολιτική δύναμη που τους δίνει και τους αναγνωρίζει. Η Ενωμένη Ευρώπη είναι ένα σύνολο χωρών – μελών που, τυπικά, ονομάζονται δημοκρατικές, χαρακτηρισμός που αποτελεί και τη θεμέλιο λίθο του ευρωπαϊκού ιδεώδους. Τα δημοψηφίσματα, ως μέρος της δημοκρατικής λειτουργίας μιας κοινωνίας, δίνουν άμεσες απαντήσεις σε καίρια ζητήματα, φανερώνουν την άποψη του κόσμου επ’ αυτών και αποτελούν την πιο ατόφια και άμεση δημοκρατική πράξη. Ένα τέτοιο δημοψήφισμα έγινε πέρυσι στην Ελλάδα (κοντεύει ένας χρόνος) και ένα ανάλογο προ ημερών στην Αγγλία. Το αποτέλεσμα και των δύο δεν άρεσε στον "σκληρό πυρήνα" της Ευρώπης.

Το «ωφέλιμον» και τα Αρχαία Ελληνικά

«Τί τὸ σοφόν, ἢ τί τὸ κάλλιον (…) ὅ τι καλὸν φίλον αἰεί». Ή αλλιώς «Ποιο το σοφό, ποιο το άριστο … ό,τι είναι ωραίο πάντα το αγαπώ»  (Ευριπίδη Βάκχες, 877-881). Με ποιον τρόπο ο μαθητής μπορεί να συλλάβει καλύτερα το νόημα της φράσης αυτής; Πού βρίσκεται το μήνυμα καλύτερα αποτυπωμένο; Και πώς είναι πιο σκόπιμο να το προσεγγίσει ο μαθητής; Ήδη διαπράξαμε, νομίζω, δύο λάθη που αφορούν το περιεχόμενο του προβληματισμού, πάνω στον οποίο οικοδομείται για ακόμα μια φορά η σύγκρουση που αφορά τη θέση του μαθήματος των Αρχαίων Ελληνικών στο πρόγραμμα διδασκαλίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Υπάρχει χώρος για τη «φιλία» στις Πανελλαδικές της Έκθεσης;

Τελικά πρέπει να το πάρουμε απόφαση. Έχει διαμορφωθεί μια κατάσταση, την οποία είτε θα την αποδεχτούμε, είτε θα επιδιώξουμε να την αποδιώξουμε. Ως χώρα, ως κοινωνία προωθούμε μια στάση ζωής βαθειά συντηρητική. Επιδιώκουμε την εγκαθίδρυση μιας νοοτροπίας που φοβάται την πρόοδο, διστάζει να «δώσει βήμα» στο μέλλον και ανακουφίζεται, όταν ακουμπά στην ασφάλεια του παρελθόντος. Δε φοβόμαστε τη στασιμότητα. Αντίθετα, επιδιώκουμε τη διαίωνισή της και –γιατί όχι- αποσκοπούμε στην επιβράβευση της πιο ανώδυνης άποψης. Αυτά ισχύουν έως τώρα. Ελπίζουμε όχι και για πάντα.

«Ο κόσμος ήξερε τι ψήφιζε»

Δεν είναι κάτι νέο σαν άκουσμα. Είναι επιχείρημα συνεπές και βασικό όλων όσοι κυβέρνησαν τον τόπο, τουλάχιστον από όσο μπορώ να θυμηθώ. «Ο λαός ήξερε τι ψήφιζε». Υποθέτω είναι επιχείρημα και όλων των κατά καιρούς κυβερνητών ανά τον πλανήτη. Η επίκληση της αυθεντίας του «λαού» ως μέσου επικύρωσης των κυβερνητικών επιλογών είναι επιχείρημα γνώριμο σε όλους, ειδικά όταν η απογοήτευση και η κόπωση του κόσμου λόγω των προσδοκιών του, που διαψεύδονται για ακόμα μια φορά, μετουσιώνονται σε κριτική στάση και απόδοση ευθυνών. Τότε ο λαός- αυθεντία πρέπει να έρθει αντιμέτωπος με τις επιλογές του και να αναλάβει τις ευθύνες που του αναλογούν για την κατάσταση που σιγά- σιγά διαμορφώνεται.

«Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία»: Ενέματα αντί νέων θεμελίων;

Βαίνει προς την ολοκλήρωσή του και καλύπτεται ακόμα από ένα πέπλο μυστηρίου. Στον επίσημο ιστότοπο εντοπίζει κανείς πολυάριθμες προτάσεις, αρκετά κείμενα της επιτροπής και των ποικίλων υπο-επιτροπών (με μόνο ένα τομέα να αφορά προσωρινά συμπεράσματα, τα οποία όμως έχουν χαρακτήρα περισσότερο “brainstorming”, παρά στοχευμένων και στρατηγικά ανεπτυγμένων προτάσεων), ενώ ο τομέας των «ανακοινώσεων» παραμένει ακόμα «λευκός». Ο λόγος για τον «Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία», ο οποίος, σε ακριβή συνέπεια με παλαιότερες αντίστοιχες πρωτοβουλίες, ξεκίνησε με τυμπανοκρουσίες, για να καταλήξει –αν και εδώ παραδέχομαι ότι ελαφρώς προτρέχω- ως ένα θέαμα που έχουμε μάλλον ξαναδεί. Κατηγορίες περί «προσχηματικής φύσης διάλογου» από τη μια πλευρά και θριαμβολογίες περί «ριζοσπαστικών προσεγγίσεων» από την άλλη, συνθέτουν ένα πλαίσιο που πολλά θυμίζει.