«Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία»: Ενέματα αντί νέων θεμελίων;

Βαίνει προς την ολοκλήρωσή του και καλύπτεται ακόμα από ένα πέπλο μυστηρίου. Στον επίσημο ιστότοπο εντοπίζει κανείς πολυάριθμες προτάσεις, αρκετά κείμενα της επιτροπής και των ποικίλων υπο-επιτροπών (με μόνο ένα τομέα να αφορά προσωρινά συμπεράσματα, τα οποία όμως έχουν χαρακτήρα περισσότερο “brainstorming”, παρά στοχευμένων και στρατηγικά ανεπτυγμένων προτάσεων), ενώ ο τομέας των «ανακοινώσεων» παραμένει ακόμα «λευκός». Ο λόγος για τον «Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία», ο οποίος, σε ακριβή συνέπεια με παλαιότερες αντίστοιχες πρωτοβουλίες, ξεκίνησε με τυμπανοκρουσίες, για να καταλήξει –αν και εδώ παραδέχομαι ότι ελαφρώς προτρέχω- ως ένα θέαμα που έχουμε μάλλον ξαναδεί. Κατηγορίες περί «προσχηματικής φύσης διάλογου» από τη μια πλευρά και θριαμβολογίες περί «ριζοσπαστικών προσεγγίσεων» από την άλλη, συνθέτουν ένα πλαίσιο που πολλά θυμίζει.

Ο Δελαπατρίδης, ο Εθνικιστής και ο Πατριώτης

Η επικαιρότητα είναι έντονα ηλεκτρισμένη, λοιπόν, για άλλη μια φορά –κάτι καθόλου σπάνιο εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια. Στα υπάρχοντα ζητήματα που έχουμε αναλύσει πολλές φορές έως τώρα –σε βαθμό που πλέον έχουν καταστεί μια ιδιότυπη και απεχθής ρουτίνα, προστίθεται το τεράστιο και ασύμμετρο ζήτημα του προσφυγικού. Ζήτημα καινοφανές με ανυπολόγιστες προεκτάσεις, το οποίο μπορεί να αναλυθεί τόσο σε πρίσμα κοινωνικό όσο και σε εθνικό – με τη λογική ότι οι περισσότεροι από εμάς συμπεριλαμβάνουμε αυτήν την παράμετρο στον αυτοπροσδιορισμό μας, έστω ως υποτομέα. Σε τέτοια ζητήματα ξεπηδάνε πάντα κάποιοι τύποι με γνώμη επί παντός του επιστητού, αυτοί που έχουν συνηθίσει να συλλογίζονται την εκάστοτε πραγματικότητα με ένα ιδιότυπο «πατριδόμετρο», το οποίο, φυσικά, τους αναγορεύει πάντα νικητές –ου μην και ήρωες. Κάποιοι από αυτούς είναι οι γνωστοί Δελαπατρίδηδες, κάποιοι άλλοι οι – με τιμή και καμάρι- εθνικιστές.

Κρίσεις, συγκρίσεις και συγκρητισμός

Η πολιτική σκηνή της χώρας βρίσκεται σε συνθήκες περιδίνησης, για μια ακόμα φορά τα τελευταία χρόνια, τα λεγόμενα και «μνημονιακά». Τουλάχιστον αυτή η εικόνα παρουσιάζεται από τα μέσα ενημέρωσης. Λίγο η κυβερνητική εικόνα, που ελάχιστη σχέση παρουσιάζει με ό,τι ευαγγελίστηκε προεκλογικά (ακόμα και πριν την αναμέτρηση του Σεπτεμβρίου), λίγο η νίκη Μητσοτάκη και η επιβεβαίωση της αμείωτης ισχύος της οικογενειοκρατίας στο συντηρητικό χώρο και λίγο οι αναταράξεις που φαίνεται ότι αυτή προκαλεί στα κόμματα της ήσσονος αντιπολίτευσης προοιωνίζουν ένα νέο –στην εμφάνιση και όχι απαραίτητα στην ουσία- πολιτικό σκηνικό.

Αναζητώντας τον πάτο...

«Πιάσαμε πάτο, πού θα πάει, θα ανέβουμε» ακούς από τη μια μεριά. «Παραλάβαμε τη χώρα στον πάτο και χρέος μας είναι να την ανυψώσουμε» ακούς από την άλλη. Ή το πιο φιλοσοφημένο «πρέπει να φτάσεις στον πάτο, για να μπορέσεις να ανέβεις». Γενικά ο «πάτος» ως περιγραφικός όρος που αποδίδει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα σημειώνει –νομίζω- στατιστική άνοδο, ως συμπέρασμα, ως πρόβλεψη ή δίκην ευφυολογήματος.

Από την Αμισό στις θάλασσες του Αιγαίου: Πώς ορίζεται ο πόνος;

        Γενοκτονία λοιπόν ή εθνοκάθαρση; Αυτό είναι το ερώτημα που ανακινήθηκε στο πλαίσιο του ιστορικού διαλόγου μετά την υιοθέτηση από τον Υπ. Παιδείας κ. Νίκο Φίλη του όρου «εθνοκάθαρση», για λόγους επιστημονικής καθαρότητας, όπως διασαφήνισε ο ίδιος. Φυσικά, κανείς δεν έχει το δικαίωμα να κρίνει την πολιτική τοποθέτηση του κ. Φίλη επί του ζητήματος, ούτε την υποκειμενική πρόσληψη της ιστορίας. Το ερώτημα όμως που εγείρεται είναι το γιατί ο κ. Φίλης αισθάνεται την ανάγκη να αποσαφηνίσει ποια επιστημονική ορολογία του είναι πιο οικεία, τη στιγμή που το ζήτημα αυτό –σε μεγάλο βαθμό συμβατικό- έχει επιλυθεί εδώ και καιρό. Αλήθεια όμως, ποιο είναι το ουσιαστικό περιεχόμενο της όλης περί ορολογίας συζήτησης;

Τα «αριστερά» παρατήματα της Παιδείας

Πορεία προς την ομαλότητα λοιπόν. Η επαναδιαπραγμάτευση είναι πλέον πίσω μας, το σκίσιμο των μνημονίων ξεθωριάζει σιγά – σιγά ακόμα και ως ανάμνηση. Άρα, αυτό που μας έμεινε πλέον είναι η ομαλότητα. Αυτήν αναζητούμε σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας και με βάση αυτήν ευελπιστούν οι πάντες να βρουν, μέσα από τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες, μια «περπατησιά» προς μια κατεύθυνση. Αυτή η ομαλότητα λοιπόν, το στοιχειώδες και το απαραίτητο, λείπει από τα ελληνικά σχολεία εδώ και αρκετά χρόνια. Μόνο που αντί να γίνονται βήματα προς την προσέγγιση έστω αυτής, αυτή φαντάζει όλο και περισσότερο ως όνειρο άπιαστο, απατηλό.

Εννιά μήνες μετά την απόφαση της κοινωνίας να γυρίσει σελίδα στην πολιτική ζωή του τόπου και μετά από ένα δημοψήφισμα, μια εκλογική αναμέτρηση και κάμποσες ελπίδες που αποδείχθηκαν – ως τώρα- φρούδες, κάτι θα πρέπει να αρχίσει να κινείται προς κάποια κατεύθυνση και μάλιστα με βήμα ταχύ. Σε αυτήν την εννεάμηνη πορεία λοιπόν της νέας και ταυτόχρονα αναβαπτισμένης κυβέρνησης της αριστεράς ο κόσμος προσπαθεί να αντιληφθεί τι διαφορετικό θα προκύψει σε επίπεδο πολιτικό, διαχειριστικό, ηθικό, κοινωνικό. Τέτοιες απορίες συσσωρεύονται και στο χώρο της σχολικής εκπαίδευσης, σε βαθμό μάλιστα που τείνει να γίνει ανησυχητικός.

Ο κόσμος να σταθεί και πάλι πάνω από το ύψος του

         Η είδηση ότι η χώρα οδεύει εκ νέου σε εκλογές δεν είναι ούτε καλή, ούτε κακή από μόνη της. Είναι σίγουρα, όμως, παράξενη.  Οι ίδιες οι εκλογές δεν αποτελούν ούτε εμπαιγμό του δημοκρατικού πολιτεύματος, ούτε στρέβλωση της λειτουργίας του, αλλά ούτε και ύμνο στη δημοκρατική λειτουργία. Το θέμα ουσιαστικά δεν είναι οι ίδιες οι εκλογές, αλλά το πώς και το γιατί οδηγηθήκαμε και πάλι σε αυτές. Ποιοι λόγοι τις κατέστησαν αναγκαίες. Γιατί στην παρούσα συγκυρία αυτό είναι, αναγκαίες .