Είναι διαδεδομένη στην κοινή γνώμη μια παραδοχή, που, παρότι ακούγεται στερεότυπη, απηχεί την πραγματικότητα όσο λίγες. Με αυτήν και αρχίζω. Βάση της κάθε κοινωνίας, λοιπόν, είναι το εκπαιδευτικό της σύστημα, βάση με διαστάσεις τόσο ηθικές, αξιακές, κοινωνικές όσο και παραγωγικές. Η κυρίαρχη νοοτροπία, η κουλτούρα, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, η πολιτική και κοινωνική διαπαιδαγώγηση εκπορεύονται από το εκπαιδευτικό σύστημα.
Είναι δύο περιστατικά φαινομενικά ασύνδετα, απομακρυσμένα γεωγραφικά μεταξύ τους, χωρίς εμφανή συνάφεια και με σαφώς διαφορετική δραματική ένταση. Έχουν, ωστόσο, κοινή κοινωνικά αιτιώδη προέλευση. Αναφέρομαι στο περιστατικό του μουσικού σχολείου στον Ίλιον, στην προσβολή προς τον μαθητή που εμφανίστηκε στο σχολείο φορώντας φούστα, και στον τραγικό πατέρα τής Καρπάθου που αυτοκτόνησε, μην μπορώντας να διαχειριστεί τη στάση συγχωριανών προς τον γιο του, τη σεξουαλική ταυτότητα του οποίου ανήθικα και παράνομα κάποιοι εξέθεσαν.
Σε ένα κείμενο του 2012 ο Ουμπέρτο Έκο έγραφε ότι σταμάτησε να βγάζει φωτογραφίες κάπου στη δεκαετία του 1960, μετά από μια περιήγησή του στους γαλλικούς καθεδρικούς ναούς, τους οποίους φωτογράφιζε «σαν τρελός». Αναφέρει πως, όταν επέστρεψε, είχε μια σειρά μέτριων φωτογραφιών στη συλλογή του, όμως δεν θυμόταν τι είχε δει. Και οι φωτογραφίες δεν τον βοηθούσαν να ανακαλέσει τίποτα στη μνήμη του. Πέταξε λοιπόν τη φωτογραφική μηχανή και αποφάσισε να καταχωρίζει πλέον στον νου του ό,τι έβλεπε (Ουμπέρτο Έκο, «Τα χρονικά μιας ρευστής κοινωνίας», Μια τούρτα φράουλες με κρέμα, Αθήνα: Ψυχογιός σελ. 128). Η ελαφρά παράφραση του αποσπάσματος είναι αποκλειστική ευθύνη του γράφοντος.
Ο Γιάννης Λαρής, μια βαθυστόχαστη προσωπικότητα κι ένας ιδιαίτερος εκδότης, είναι ο πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος του Σκιαμαχία του Βασίλη Νάστου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. Πρόκειται για ένα βαθιά ψυχογραφικό και ψυχαναλυτικό μυθιστόρημα, εμπνευσμένο από τη σύγχρονη ζωή και καθημερινότητα, με αποτέλεσμα κάθε σύγχρονος αναγνώστης να μπορεί να ταυτιστεί τόσο με τον πρωταγωνιστή όσο και με τα υπόλοιπα δευτερεύοντα λογοτεχνικά πρόσωπα. Ωστόσο, θα μπορέσει τόσο ο πρωταγωνιστής όσο και ο αναγνώστης να βρει τις απαντήσεις στα υπαρξιακά ερωτήματα που τον βασανίζουν;
Τι είναι εκείνο που σας ωθεί να γράφετε;
Οι επιρροές της καθημερινότητας, οι απλές συζητήσεις με τους ανθρώπους που με περιβάλλουν, μια απλή βόλτα στο κέντρο της Αθήνας είναι πάντα η πρώτη ύλη των σκέψεών μου και κατ’ επέκταση της συγγραφής. Το ίδιο και τα βιβλία που κατά καιρούς διαβάζω. Ένας φίλος με πειράζει, γιατί έχω μαζί μου πάντα ένα «μπακαλοτέφτερο» όπως το λέει, όπου καταγράφω σκέψεις παροδικές, στιγμαίες, ώστε να τις διασώσω από τη λήθη. Πολλές φορές δεν είναι εύκολο να συνειδητοποιήσω τι μου προκαλεί τον προβληματισμό και την περισυλλογή, καθώς μια σκέψη προκύπτει εν τέλει ως κράμα της απλότητας της καθημερινής ζωής.
Σε ποιο έργο της παγκόσμιας λογοτεχνίας θα θέλατε να είχατε ζήσει;
Δύσκολη η απάντηση εδώ. Σίγουρα δεν θα επέλεγα ένα στοχαστικό ή υπαρξιακό. Μάλλον κάποιο που θα είχε ως κύριο στοιχείο τη δράση, την έντονη αφήγηση, τις σαρωτικές εξελίξεις, κάποια σχέση με ένα άλυτο μυστήριο, έναν θρύλο, έναν γρίφο. Ή κάποιο που θα διαδραματιζόταν σε μια σημαντική στιγμή της ιστορίας, να την ζήσω εκ των -λογοτεχνικών- έσω. Κάτι δηλαδή που δεν πολυταιριάζει με την καθημερινή μου ζωή.Έτσι λοιπόν, θα προσανατολιζόμουν μάλλον σε κάποιο μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο, ίσως στο «Εκκρεμές του Φουκώ», στη δίνη μιας παγκόσμιας συνωμοσίας -ή της περί αυτής ψευδαίσθησης- όπου η μεγαλύτερη αναμέτρηση αφορά τα σκοτάδια των ίδιων μας των επινοήσεων. Για καποιον λόγο πάντα ο Καζαουμπόν, ένας από τους ήρωες του βιβλίου, θα αποτελεί για μένα μια φυσιογνωμία που ξεπερνάει τα όρια της λογοτεχνικής επινόησης. Σε ένα άλλο επίπεδο, θα ήθελα να εμπλακώ σε κάποιο από τα επεισόδια που εκτυλίσσονται στον «Άνθρωπο που αγαπούσε τα σκυλιά» του Λεονάρδο Παδούρα. Η ιστορία του Ραμόν Μερκαντέρ είναι μια από τις συγκλονιστικότερες και ταυτόχρονα τις πιο άγνωστες του 20ου αιώνα. Μια ιστορία ζωής που τοποθετείται στο επίκεντρο μιας φούσκας που σκάει, των ονείρων και των ψευδαισθήσεων που βίαια καταρρέουν και συμπαρασύρουν τόσο ένοχους όσο και αθώους, τόσο καιροσκόπους και υπερφίαλους αλαζόνες όσο και ιδεολόγους και ονειροπόλους.
