Η 28η Οκτωβρίου και η «ελληνικότητα» εν έτει 2018

Οι ημέρες μνήμης είναι ημέρες αναστοχασμού, ημέρες περισυλλογής, ημέρες ευθύνης και –γιατί όχι;- συνειδητοποίησης. Καθώς ο άνθρωπος είναι ον φύσει συλλογικό, που βρίσκει την πληρότητά του μέσα στη συνύπαρξη, η διαδικασία αυτή μπορεί να βρει ένα κάποιο νόημα μόνο μέσα από την τοποθέτηση του ατόμου στο πλαίσιο του (κοινωνικού) συνόλου. Η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου δεν διαφεύγει από αυτό το πλαίσιο ερμηνείας. Και αυτή, όπως και κάθε επέτειος, είναι συνδεδεμένη με κάποιας μορφής μεγαλείο, ένα μεγαλείο που νοείται σε επίπεδο συλλογικό. Απλώς, παραφράζοντας αρκετά τον Νίτσε, σε ένα τέτοιας φύσης και σύστασης επίπεδο είναι πολύ πιθανό να εμφανιστεί και η παράνοια –ο Νίτσε τη θεωρούσε μάλλον κανόνα.

Γιατί «για όλα φταίνε οι Εβραίοι» και άλλες πτυχές της παλαβομάρας των καιρών μας

Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που, καθισμένος στο γραφείο και χαζεύοντας (κυριολεκτικά μάλλον) στο Facebook αργά το βράδυ μετά από πολύωρη εργασία, το μάτι μου έπεσε στην ανάρτηση ενός φίλου από τα παλιά και, πλέον, διαδικτυακού φίλου: «Ο Μπεν Σαλόμ ή αλλιώς Ελευθέριος Βενιζέλος: όλη η αλήθεια». Η εν λόγω ανάρτηση συνοδευόταν από ένα συνοδευτικό εισαγωγικό σημείωμα: «διαβάστε το, αν έχετε χρόνο, περιέχει πολλές αλήθειες». Ήταν βράδυ, όμως, οπότε το κείμενο αυτό μπήκε –πιο πολύ από παρορμητική περιέργεια ή περίεργη παρόρμηση, δεν ξέρω ακριβώς- στους σελιδοδείκτες.

Αν είχε φαντασία ο κ. Γαβρόγλου, θα το ονόμαζε “educatio delenda est” (η παιδεία πρέπει να καταστραφεί)…

Το πρώτο λάθος που κάνει κανείς, όταν προσπαθεί να κρίνει ή να αξιολογήσει μια κατάσταση, μια αλλαγή, μια πραγματικότητα –όσο ο όρος αυτός ευσταθεί-, είναι πως εκκινεί βασιζόμενος στο αξίωμα ότι η δική του γνώμη είναι και η σωστή ή ότι αυτή, έστω, αφορά την ευρεία κοινωνία. Το δεύτερο λάθος είναι ότι προχωρά στη διαδικασία αυτή γενικεύοντας ως κοινωνική τη δική του –ατομική και υποκειμενική- αφετηρία σκέψης. Τα δύο αυτά λάθη, στη φύση τους αναπόφευκτα, συνθέτουν τη βάση διεξαγωγής πολλών διαλόγων.

Ένας διάλογος μόλις ολοκληρώθηκε και ήταν από αυτούς που δικαιωματικά διεκδικούν το χαρακτηρισμό του «σημαντικού», καθώς αφορούσε την παιδεία (ντρεπόμαστε ακόμα να την ονομάσουμε, και επίσημα, «εκπαίδευση»), δηλαδή τη βάση της κοινωνίας, το σπόρο του μέλλοντος και ούτω καθ’ εξής. Είμαστε σε μια εποχή που το συναισθηματικό λεξιλόγιο πρέπει να σωπάσει, κατά πώς φαίνεται, για να προταχθεί ο ορθολογισμός. Παρά τις αρχικές μου διαπιστώσεις, δηλώνω φυσική αδυναμία να κρίνω με αφετηρία διάφορη της δικής μου σκέψης και τοποθέτησης την πρόσφατη περί μεταρρύθμισης ανακοίνωση του κ. Γαβρόγλου. Η αδυναμία αυτή απορρέει και από τον κοινωνικό μου ρόλο, αυτόν του φιλολόγου στις κατάπτυστες, κατά τον Υπουργό αλλά και άλλους απερχόμενους αρμόδιους, δομές παραπαιδείας.

Στην Αράδαινα για μια κουδούνα. Στη Συρία γιατί;

Τον Αύγουστο ο κόσμος δεν ασχολείται ιδιαίτερα με τις «ειδήσεις». Αποζητούν, όσοι είναι τυχεροί, κάποια διέξοδο από την καθημερινότητά τους, η οποία γίνεται διαρκώς και πιο απαιτητική, πιο εντατική, πιο κουραστική. Είναι πιθανόν  και ο ίδιος ο Ουμπέρτο Έκο να μας επέτρεπε να ερμηνεύσουμε το γνωστό του απόφθεγμα κατά τον τρόπο αυτό. Και μπορεί ο κόσμος να μην κυνηγά την «είδηση» τον Αύγουστο, σίγουρα, όμως, κυνηγά την εμπειρία. Και η εμπειρία μπορεί να κρύβεται παντού, οπότε καλό είναι να έχουμε τα μάτια μας ανοιχτά.

Αναζητώντας «προδότες» στο όνομα της Severna Makedonja

H συμφωνία για το Μακεδονικό ζήτημα είναι πλέον προ των πυλών της Ιστορίας και μένει πλέον να φανεί αν θα τις διαβεί οριστικά, ώστε ένα χρόνιο πρόβλημα να επιλυθεί και επίσημα. Είναι λογικό ένα θέμα όπως αυτό, που υπερβαίνει αξιακά και ιστορικά τα όρια της πολιτικής και της διπλωματίας, να προκαλεί προβληματισμούς και συναισθηματικές εξάρσεις. Οι λόγοι είναι πολλοί και χιλιοειπωμένοι, τόσο που η αναπαραγωγή τους φαντάζει άσκοπη.

Ο κύριος Κατσίκης στην εποχή του «κενού σημαίνοντος»

«Οι θιασώτες της ομοφυλοφιλίας λένε ότι η αγάπη δεν έχει σύνορα. Φυσικά και δεν έχει σύνορα. Το ζήτημα όμως είναι το πού κατευθύνεται (…). Η αγάπη ενός πατέρα προς την κόρη, αγάπη που είναι διαφορετική της πατρικής, είναι έγκλημα (…). Η αγάπη στην παιδοφιλία είναι έγκλημα, γιατί να είναι διαφορετικό η αγάπη στην ομοφυλοφιλία»; Τάδε έφη από βήματος Βουλής ο κύριος Κατσίκης των ΑΝΕΛ στις 8/5/2018, κατά τη συζήτηση για την αναδοχή παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια. Την επόμενη ημέρα, όμως, ανασκεύασε, προφανώς κατόπιν υποδείξεων: «Μίλησα για το πόσο αθώα είναι η αγάπη, δεν είπα ότι ομοφυλόφιλος είναι σαν τον παιδόφιλο. Ο παιδόφιλος είναι εγκληματίας. Δεν είπα ότι είναι εγκληματίας ο ομοφυλόφιλος». Κρατάω από την πρωταρχική του δήλωση το εξής απόσπασμα: «Η αγάπη στην παιδοφιλία είναι έγκλημα, γιατί να είναι διαφορετικό ή αγάπη στην ομοφυλοφιλία», όπου και φαίνεται με σαφήνεια η ταύτιση της ομοφυλοφιλίας με την παιδοφιλία με κοινό παρονομαστή και των δύο την εγκληματική φύση της αγάπης αυτής. Δεν υπάρχει καμία ασάφεια εδώ, αλλά ένα καθαρό νόημα. Η διορθωτική δήλωση μάλλον περιττεύει, καθώς ανταποκρίνεται σε ένα πιθανό εκφώνημα τελείως διαφορετικής πρόθεσης που δεν πραγματώθηκε ποτέ.

Τιμής ένεκεν...

Ξαφνικά η πόρτα άνοιξε. Ο διευθυντής μπήκε στο δωμάτιο. Τώρα που το ξαναθυμάμαι, τίποτα δεν συνέβη ξαφνικά. Η άφιξή του ήταν αναμενόμενη. Ο ασθενής ήταν φίλος του, από τα φοιτητικά ακόμα χρόνια, και, πλέον, υποδιευθυντής στο νοσοκομείο. Ένα σκαλί κάτω στην ιεραρχία, μια ιεραρχία που συμπληρώνει στον απόλυτο βαθμό την αίσθηση του χρέους που πηγάζει τόσο από το λειτούργημα, όσο και από μια μακροχρόνια και ειλικρινή φιλία. Ωστόσο, ο κ. Τσουρής θέλει τα πάντα να γίνονται –ή να μοιάζουν, έστω, ότι γίνονται- ξαφνικά. Ειδικά αυτά, στα οποία ο ίδιος μπορεί να διεκδικήσει το ρόλο του επί σκηνής πρωταγωνιστή. Έχει, άλλωστε, η παρουσία του κάτι το θεατρικό.

-Καλημέρα, Τζιμάκο.

 Ναι, ο υποδιευθυντής του νοσοκομείου μπορεί να λέγεται και Τζιμάκος, ειδικά όταν είναι ασθενής και τον προσφωνεί ένας παλιόφιλος. Κάπου εκεί χάνεται η αίγλη του αξιώματος, περισσεύει άλλωστε.

-Αισθάνεσαι καλύτερα σήμερα;

- Καλύτερα, έχω ανακτήσει τις δυνάμεις μου, αλλά έχω πυρετό. Για την ακρίβεια το πρωί ανέβηκε στο 39 και πάλι. Τώρα φαίνεται να υποχωρεί.

                Αυτή η αναφορά του ασθενή στον πυρετό ήταν η καλύτερη αφορμή για τον κ. Τσουρή. Κοίταξε φευγαλέα τον περίγυρό του, τους επισκέπτες  του κ. Γκίκα. Όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα πάνω του, περίμεναν την απάντησή του. Χωρίς αγωνία, μάλλον με μια λογική αμηχανία που δημιουργείται, όταν ένας γιατρός θα πάρει το λόγο για να απαντήσει στον ασθενή.